Overslaan en naar de inhoud gaan

Idee-generator voor ontsluiting van duurzame energievoorziening in het 3e Millenium

Geschreven door Jos Geerts op ma, 15/10/2018 - 15:02

Geen leven zonder energie

Energie is van vitaal belang voor de mens, onze planeet en de ganse kosmos. Zonder energie is er geen leven. Overigens kan alle leven omschreven worden als een expressie van energie in een omgeving die zich hiervoor leent. Deze omgeving bestaat uit een mix van minstens enkele van de vijf hoofdelementen: aarde, vuur, water, lucht en ether.

Ons eigen wezen, ja elke manifestatie van biologisch leven, is het resultaat van een uitermate intelligente combinatie van energie met een of andere materiële substantie. Mensheid en de samenleving staan of vallen met de aan- of afwezigheid van de juiste vorm van en hoeveelheid energie.  Alleen al omdat energie van het allergrootste levensbelang is voor de mensheid, is de voorziening en beheersing ervan een absolute topprioriteit.

Energievoorziening is een permanente opdracht.  De geschiedenis van de mensheid heeft aangetoond, dat voorzien in de noodwendige energie een continue uitdaging was, is en wellicht steeds zal zijn.

Geen handelen zonder noodzaak

De mens gaat op zoek naar voedsel, drinkbaar water of andere essentiële levensbronnen van zodra zich hierin een tekort aankondigt.

Ervaring heeft geleerd, dat zonder voldoende voedsel, drinkbaar water, de nodige warmte of verkoeling, een droge leefruimte, voldoende verlichting en gezonde lucht het menselijk lichaam al snel het vermogen verliest om behoorlijk te functioneren, ja zelf om in leven te blijven.

Ervaring heeft verder ook geleerd, dat voorzien in vitale levensbehoeften aan talrijke functionele voorwaarden is onderworpen. Zo heeft de mensheid door de eeuwen geleerd dat een warm vuur aanmaken in een beschermend onderkomen niet lang aangenaam blijft, indien men de rookgassen van dat vuur niet op een intelligente manier uit dat onderkomen evacueert.  Aldus werd elke menselijke beschutting en verwarming tegen ongunstige weersomstandigheden  voorzien van een of andere vorm van schoorsteen.

Droom en nachtmerrie van de menselijke technologie

Met de opkomst van het moderne, industriële tijdperk, bleek de mensheid in staat om te voorzien in diverse vormen van massaproductie van energie en voedsel.  Daarmee steeg ook het aantal menselijke planeetbewoners in een tijdspanne van 120 jaar, van 1,5 naar 8 miljard. 

In dezelfde periode kon de mensheid zich, dankzij haar technologische vooruitgang, dus verheugen op een massale productie van warmte, drijfkracht, vervoermiddelen en verlichting, zulks hoofdzakelijk op basis van nucleaire en minerale brandstoffen. Evenwel werden daarbij zodanig veel verbrandingsgassen in de atmosfeer van onze planeet losgelaten, dat de verwerking ervan door de ecosystemen steeds extremere nevenverschijnselen gaat vertonen.

De wereld blijkt immers niet uitgerust met een of meerdere planetaire schoorstenen om schadelijke verbrandingsgassen uit onze atmosfeer te weren!

Bovendien blijkt steeds meer dat blijven voldoen aan de vitale behoeften van een verder groeiende wereldbevolking ons met z’n allen aan de grens heeft gebracht van wat deze planeet aan natuurlijke bronnen, voedsel, brand- en bouwstoffen te bieden heeft.

Tenslotte blijkt de natuur steeds minder bij machte om ook de niet-vluchtige afvalstoffen die de menselijke beschaving produceert nog behoorlijk te verwerken.  ‘Behoorlijk’ betekent dan vast en vloeibaar afval verwerken zonder dat daarbij alle planetaire levensvormen op aarde hiervoor moeten inboeten in termen een elementair levenscomfort of zelfs kans op overleven.

Kortom: het input-output model van ons energetisch-biologisch overlevingssysteem vertoont ernstige barsten! Zonder op korte termijn een grondige transformatie door te voeren in de systemen van  energievoorziening, mobiliteit, industriële productie, voedselverschaffing en afvalverwerking, zal de mensheid zichzelf en nagenoeg alle biologisch leven op deze planeet uitermate onaangenaam, zo niet zelfs compleet onmogelijk maken!

Op zoek naar de oorzaak en oplossing van de planetaire onbalans

De zoektocht naar de oorzaak van de ecologische bedreiging op wereldschaal is een uitgemaakte zaak. Deze is te vinden bij de initiator van de technologische en demografische ontwikkelingen die de aarde in de laatste 120 jaar heeft doorgemaakt.  Het betreft de mensheid in haar onvermoeibare gedrevenheid naar grotere welvaart en vooruitgang.

Dus moet ook de oplossing voor de planetaire onbalans bij dezelfde mensheid gevonden worden.

Het begin van die oplossing dient gesitueerd op dezelfde plaats als waar de mensheid zijn actuele welvaart, globale industrialisatie, maatschappelijke organisaties, voedsel- en energievoorziening heeft opgestart. Met name in het menselijk denkproces.  Meer specifiek in een meer evenwichtige beheersing van de toepassing van de wetenschappelijke onderzoeksresultaten die de mensheid in toenemende mate boekt op technisch, financieel-economisch en menswetenschappelijk vlak.

Voor een meer evenwichtige beheersing van zijn toepasbare wetenschappen, moet de mensheid zich alvast meer bewust worden van de wijze waarop haar denkprocessen haar doen en laten bepalen.

Want het menselijk denken, zet aan tot handelen dat bij herhaling aanzet tot overtuigingen en gewoonten, die zich verstrengelen tot een bepaald gedragspatroon en op collectief vlak een of andere vorm van beschaving, cultuur en civilisatie doen ontstaan.  Daarbij is nu duidelijk geworden dat sommige overtuigingen en gewoonten niet langer te verzoenen zijn met de wijze waarop en de voorwaarden waaronder onze natuurlijke habitat mensvriendelijk kan functioneren.

Functionaliteit, flexibiliteit en duurzaamheid

In de afgelopen 120 jaar heeft het menselijk vernuft zich opgewerkt tot op een niveau dat mede bepalend is geworden in vele klimatologische en biologische processen die op wereldschaal het wel en wee van mens en natuur bepalen. 

Ontstaan en evolutie van ons universum, zo is wetenschappelijk bewezen, verloopt niet op een lineaire wijze, maar op een kwantum transformerende wijze. Dit mag niet verbazen als men beseft dat het ontstaan van ons universum, zo’n 14 miljard jaar geleden,  een oerknal was.

Als gevolg van deze oerknal zouden ons zonnestelsel en de aarde zich zo’n 4,5 miljard jaar geleden gevormd hebben. Dit was het resultaat van een kwantum transformatie, waarbij stralingsenergie condenseerde tot metalen en andere bouwstoffen waaruit o.m. onze planeet is opgebouwd.

Eén miljard jaar later verscheen het eencellig, anaerobe leven in de zeeën van onze planeet. Daarmee was de eerste biologische kwantum sprong een feit.

Toen dat eencellig leven op de grenzen van zijn groei stuitte, overbevolkt raakte en zijn omgeving begon te vervuilen, ontstond uit deze anaerobe crisis de volgende kwantum transformatie, namelijk het ontstaan van zuurstof en van meercellig leven.

Over miljarden en nadien miljoenen jaren deden zich steeds weer transformerende kwantumsprongen voor. Zo werd de meercellige voortplanting uit één organisme na tijd vervangen door seksuele voortplanting onder afzonderlijke organismen, die daarna afstierven en het leven doorgaven aan hun nageslacht. 

Een volgende kwantum sprong werd honderden miljoenen jaren geleden ingezet met het verschijnen van het proces van fotosynthese, waaruit onze huidige groene biosfeer ontstond. Op soortgelijke transformerende wijze kwamen uiteindelijk de flora, fauna en het menselijk leven tot stand.

De natuurlijke evolutie van ons universum wordt dus getypeerd door kwantumsprongen waar opklimmende processen tekort schieten.  De evolutie verloopt in transformatiecycli van groeiende dysfuncties, het crisismatig aanboren van nuttige flexibiliteit en de creatie van een meer duurzamere en esthetische functionaliteit. 

Het ziet er ondertussen naar uit dat het menselijk leven in zijn groei op bepaalde grenzen stuit, met overbevolking moet afrekenen en zijn omgeving in gevaarlijke mate aan het vervuilen is.

Aldus staat ook zij op haart beurt voor de keuze, hetzij ten onder te gaan aan de door haar geproduceerde, ecologische dysfuncties, hetzij in haar denk- en doeprocessen de noodzakelijke flexibiliteit op te wekken om dankzij een verhoogd bewustzijn en een complexer uitgedachte orde tot een duurzamer samen leven met zichzelf en haar omgeving te komen. 

De kwantum sprong naar een duurzamere energievoorziening

De kwantumfysica analyseert het wezen en functioneren van de allerkleinste deeltjes die aan de diepere basis liggen van alle natuurlijke verschijnselen. Kwantumfysici onderzoeken in alle ernst of de natuurwetten, zoals in de 17e eeuw door Isaac Newton geformuleerd, wel van toepassing zijn op deze allerkleinste deeltjes.

Hun onderzoek wijst uit dat de allerkleinste deeltjes zich niet onderwerpen aan deze natuurwetten (wet van de traagheid, de wet dat kracht de snelheid verandert en de actie-reactie wisselwerking van krachten). Dit komt er op neer dat vele kwantum fysici aannemen dat de natuurwetten van  Newton geen elementaire wetten zijn, maar een effect van dieper gelegen oorzaken.

De kwantumfysica houdt voor dat de allerkleinste deeltjes van de materie op één promille na uit lege ruimte bestaan en dat die éne promille zich soms niet als materie maar als energiegolven gedraagt. Daarbij houden zij voor dat het gedrag van deze kleinste deeltjes mede afhankelijk is van de wijze waarop ze worden waargenomen.  Men gaat daarbij zover van te stellen dat materie in wezen slechts in potentie bestaat en enkel geactualiseerd wordt op de wijze en onder de voorwaarden dat deze wordt waargenomen. 

Wat ons vooral in deze kwantum theorie interesseert is de idee dat het innemen van andere dan de gebruikelijke perspectieven ten aanzien van een of ander fenomeen, mogelijks een gunstig effect kan hebben op de impact van dat fenomeen op onze leefwereld. Onze waarneming zou dus het verschil bepalen.  In wezen wil deze website schrijvers en lezers voor de keuze stellen: ‘Droom uw leven … of… beleef uw dromen’.

De hamvraag die op deze site voorligt is immers te weten of de energievoorziening van morgen onderdeel zal zijn van een mooie, dan wel van een nare droom, een nachtmerrie. 

Het is de vaste overtuiging van de initiatiefnemers van deze site dat de oplossingen van onze problematisch geworden energievoorziening reeds in het innerlijk van de mensheid in potentie aanwezig zijn, en dat het op gang brengen van een innoverend en cocreatief denkproces onder mensen van goede wil deze potentiële oplossing effectief kan realiseren.

Randvoorwaarden voor duurzame energievoorziening

De benaming ‘4de fase’ is ontstaan uit de overtuiging dat nutsvoorzieningen (water, energie, afvalverwijdering, communicatie, etc…) in het algemeen slechts bevredigend kunnen functioneren onder de volgende vier essentiële voorwaarden:

  • Vooreerst dient vastgesteld of een nutsvoorziening technisch haalbaar en bedrijfszeker is;
  • Vervolgens moet blijken of dergelijke nutsvoorziening ook economisch betaalbaar is én blijft;
  • Tevens moet de uitbating van dergelijke voorziening ook mensvriendelijk zijn én blijven, d.w.z. vriendelijk voor het welzijn van mensen, flora, fauna, klimaat en planeet;
  • Tenslotte dient een cocreatieve communicatie ontwikkeld met als doel een basis uit te bouwen waarop bedrijfszekerheid, betaalbaarheid en de mensvriendelijkheid elkaar op evenwichtige manier in stand houden.
  •  

Chronologische duiding van de 4e fase:

Punt is dat de vier voormelde voorwaarden zich niet simultaan bij de uitbouw van menselijke energievoorziening presenteren. Dit doet zich namelijk voor in verschillende chronologische fasen.  Deze hebben zich aan de wereld gepresenteerd over een tijdspanne van zo’n tweehonderd jaar!

Fase 1: Ontdekking.

De mensheid vindt in een eerste stadium een technische manier van energie genereren – in den beginne was dat een vuurtje stoken, tot men steenkool en olie ontdekte of hydro-elektriciteit of nucleair, of zonlicht, enz… -

Fase 2: Maatschappelijke integratie.

In een tweede stadium ontstaat de problematiek dat bepaalde vormen van ‘energie genereren’ de mensheid voor de sociaaleconomische uitdaging stelt om deze vorm van generatie te (blijven) benutten.

Vroeger lag een en ander gratis voor het grijpen in de natuur (bv. brandhout, turf en andere natuurlijke brandstoffen), maar met de industriële revolutie en bevolkingsgroei werd de economische uitdaging rond schaarste,  vraag-aanbod mechanisme en prijszetting een belangrijke, bijkomende uitdaging (steenkoolontginning, oppompen van olie en raffinage, nucleaire generatie, etc..).

Dit was het stadium waarbij op succesvolle wijze de uitdaging werd aangegaan de technische verworvenheden te beheersen op vlak van de directe economische kost. De beperkte schaalgrootte van de energievoorziening laat in de tweede fase nog toe dat mens en milieu de toxische effecten nog relatief spontaan kunnen absorberen.

Fase 3: Functionele crisis.

Met de ontplooiing van diverse vormen van ‘industrieel energie genereren’ en de sociaaleconomische uitdaging rond beschikbaarheid en kostenminimalisatie wordt dan een derde chronologische fase ingeluid.  De globalisatie van de energievoorziening maakt duidelijk dat de toxische neveneffecten van energie generatie niet langer disproportioneel kunnen afgewenteld worden op het welzijn van leefmilieu en de planeetbewoners, op gevaar af het bestaan van milieu en mensen in gevaar te brengen.  

Dit is het stadium, waarin we ons actueel en op globale schaal bevinden:

  • het stadium van de consternatie, herrie, opschudding en beroering. Stadium waarin de bedrijfszekerheid, betaalbaarheid en mensvriendelijkheid van de energie-voorziening ogenschijnlijk op ramkoers met elkaar liggen.
  • Technische innovaties raken moeizaam tot niet geïntegreerd op sociaaleconomisch vlak, onder meer wegens hun te disruptieve werking op de bestaande maatschappelijke integratie van inmiddels verouderde technologische toepassingen.
  • Het simultaan uitbouwen van grijze en groene energievoorziening bereikt nu zijn technische haalbare en economisch betaalbare grenzen, zonder dat een effectieve grijsgroene transitie reeds effectief tot de mogelijkheden behoort.
  • Bovendien blijkt de directe economische kost maar een schijntje te worden van de indirecte economische kost van onze energievoorziening.  Een belangrijk deel van die indirecte kost is de schade die deze voorzieningswijze sinds vele decennia veroorzaakt aan mens en milieu. Van zodra die indirecte kost in de ‘Profit and Loss’  vergelijking wordt opgenomen,  komt de betaalbaarheid en de instandhouding van onze energievoorziening onder steeds grotere druk.
  • In deze crisisfase zijn we getuige hoe mensen aanvankelijk de drie pijlers van onze energievoorziening op prioritaire wijze willen benaderen.  Zo wordt op leidinggevend vlak de betaalbaarheid en mensvriendelijkheid actueel in functie gesteld van de bedrijfszekerheid. Ondertussen kunnen de idealisten onder ons niet weerstaan aan de verleiding de mensvriendelijkheid centraal te stellen ten koste van de betaalbaarheid en de bedrijfszekerheid van deze nutsvoorziening.

Het wordt nu de hoogste tijd dat men begint te beseffen, dat alleen met een uitgebalanceerde herinrichting van en constructieve wisselwerking tussen de eerste drie pijlers een duurzamere vorm van energievoorziening verzekerd kan worden.  

Fase 4: Flexibiliteit.

Fase van de transformatie in de richting van een harmonische, onderlinge reorganisatie van ons systeem van energievoorziening.  Hierbij staat de intentie tot cocreatieve communicatie op technisch, economisch en menselijk vlak centraal.

Dergelijke communicatie vereist een uitbreiding van het draagvlak waarop de energievoorziening actueel rust. Daartoe zal allicht een evenwichtige dialoog dienen uitgebouwd in het kader van de zogenaamde quadrupel helix. De vier segmenten van deze helix – overheid, wetenschap, industrie en burgerij – moeten zowel in denk- als doewerk cocreatief en evenwaardig ingezet worden bij de realisatie van een duurzame energievoorziening.

Het is daarbij essentieel dat men zich losmaakt van de overtuiging een dergelijke cocreatieve communicatie uitsluitend te moeten lanceren vanuit het actuele organisatiemodellen. Men zal in zich de bereidwilligheid moeten vinden om alvast op conceptueel vlak en minstens voor het nut van elke denkoefening abstractie te maken van de meest elementaire premissen van onze energievoorziening. 

De 4de fase beoogt nu precies een idee-generator te zijn waarbij, op een evenwaardige en evenwichtige wijze, de vier basisvoorwaarden van een duurzame energievoorziening - bedrijfszeker, betaalbaar, mens/milieuvriendelijk, cocreatief communiceerbaar - op evenwichtige wijze elkaar in stand houden, d.w.z. niet ten koste, maar ten bate van elkaar.

In dit evenwicht situeert zich ons inziens de sleutel voor succesvolle realisatie van een duurzame energievoorziening in het 3de millennium van onze tijdrekening.

Fase 5:

Er zal uiteindelijk dus ook een vijfde fase ontstaan, waarbij na transformatie ons systeem van energievoorziening op een duurzamere wijze succesvol uitgebaat kan worden.

De fase van de Executie van het nieuwe model.

Gelet op een alsdan volwassen geworden communicatie- en interactiemechanismen moet men dan in staat worden geacht een systeem te beheersen van monitoring, feedback, controle en bijsturing van een complex interactiemodel dat de inrichting en (wisselwerking) tussen de drie pijlers tijdig kan aanpassen en, indien noodzakelijk de voorwaarden voor een volgende succesvolle transformatie snel kan detecteren. Aldus gaat men onderkennen dat de menselijke vooruitgang ook inzake energievoorziening een systeem is van kwantum transformaties:

  • rond de drie basisprincipes van leven: functionaliteit, flexibiliteit en duurzaamheid
  • onder de waarschuwende woorden van Moeder Natuur: ‘Adapt or Perish’.

Aldus wordt bij deze het startsein gegeven van de 4e fase in de geschiedenis van onze moderne energievoorziening.

Beoordeel je succes naar hetgeen je moest opgeven om het te bereiken"

Comments

En bij deze heb ik gereageerd op de eerste reactie - eens kijken wat dit geeft. Voor de duidelijkheid - deze account kan enkel reageren...

Geschreven door ir. Egon Pas op za, 01/12/2018 - 16:30

Permalink

Maar ondertussen bekijk ik de site eens vanuit het standpunt van iemand die reageert :p
Bij deze heb ik de reactie alvast bewerkt test test :)

Geschreven door ilse.fannes op di, 04/12/2018 - 17:50

Permalink

test