Overslaan en naar de inhoud gaan

Energievoorziening toekomstig klimaat beheer staat nergens.

Geschreven door AdminPaul op di, 08/01/2019 - 11:15
Elektriciteitsvoorziening

Het is altijd goed om klimaat vriendelijk en milieu bewust te leven!

Klimaat en milieu

Klimaat en milieu worden nog al eens door elkaar gehaspeld, daarom toch even correct positioneren. Het milieu wordt omschreven als de biologische leefomgeving, ofwel alles om ons heen: grond, lucht en water. Het klimaat is het gemiddelde weer van de laatste 30 jaar. Klimaat is dus een onderdeel van het milieu. We maken onderscheid tussen zaken die vooral invloed hebben op klimaat en dingen die met andere milieuproblemen te maken hebben. Maar als je goed kijkt, zie je vaak dat je onderwerpen vanuit beide invalshoeken moet benaderen.

Toen ik de krantentitel las (in de Standaard): “N-VA zet ‘alles op alles’ voor nieuwe gascentrales” moest  ik hieraan terugdenken. Doorlezend wil men zowel behoud van kerncentrales als nieuwe gascentrales. Het is een typisch voorbeeld van hoe politici op kortzichtige wijze met milieu en klimaat omgaan. Gascentrales zijn slechter voor het klimaat dan kerncentrales, kerncentrales zijn nefast voor ons milieu. De politieke ambitie om beide in stand te houden lijkt dus meer op een dubbele (zelf)moord!

Leiden milieu en klimaat studies en conferenties dan echt tot niets? Of wordt onze elektriciteitsvoorziening geïsoleerd bekeken omwille van het specifieke karakter en ontstane onmisbaarheid ervan?

Elektriciteitsproductie in België

Zijn er genoeg middelen om onze elektriciteitsvoorziening en bevoorradingszekerheid in te dekken als onze kerncentrales sluiten? Op basis van de meest recente cijfers (2017) is dat overduidelijk NEE. De kerncentrales draaiden toen nagenoeg op volle toeren en produceerden 50% van onze totale behoefte. Positief, onze hernieuwbare energiebronnen leverden 20% van de totale vraag.

In 2018 lijkt het verhaal heel anders, de invoer zal ruim 22% van onze totale vraag vertegenwoordigen (tegenover minder dan 10% in 2017). Uiteraard is dit een direct gevolg van de beperkte beschikbaarheid van onze kerncentrales. Problematischer is bovendien dat thermische centrales die omwille van kost en vervuiling, reeds geruime tijd uit dienst waren, nu plots een tweede leven krijgen.

Terug naar af: onze capaciteit en dekkingsgraad. België beschikte eind 2017 over 22.000 MW aan productiecapaciteit die samen 80 TWh opleverden. Onze kerncentrales zijn samen 6.000 MW en hun totale productie bedroeg 40 TWh of de helft van de totale vraag. Volgens ELIA zitten er ook nog 2.000 MW in de pijplijn (gas centrales, windmolen parken), hiervan is het onduidelijk of en wanneer deze zullen beschikbaar komen.

Als de kerncentrales in 2025 uit dienst worden genomen zal bij gelijke vraag er inderdaad een probleem zijn, een probleem die vele malen groter zal zijn dan wat afgelopen december zich voordeed. Is dit een motivatie om de kerncentrales open te houden? Op basis van het recente track record en komende milieubelasting ervan zeker niet.

De energie transitie

Zijn er alternatieven? De enige juiste weg is een versnelde duurzame energie opwekking, maar concreet wil dit zeggen een vertienvoudiging van ons groen productiepark (al dan niet in België gelokaliseerd), bovendien een infrastructuur die de volatiele en seizoensgebonden productieopbrengsten kan harmoniseren met de vraag. Technologisch kan het, het kostenplaatje is zeer groot maar de return op milieu, klimaat en gezondheid zal dit vele malen overschrijden.

De geplande Europese aanpak (produceren waar de opbrengst van groene stroombronnen het grootst is) met een gedegen transport en distributienetwerk is absoluut toe te juichen. Onze energieproducenten zijn meestal Europese bedrijven, die de mogelijkheid hebben productie eenheden neer te zetten waar ze het hoogste rendement halen. Waar zit dan het probleem? Waarom zou een Belgische energieproducent ook geen centrale in Zweden kunnen uitbaten of een zonnepark in Spanje?

Het probleem zit in de bijkomende infrastructuur! Duurzame energiebronnen hebben immers een volatiel rendement en nagenoeg niet te synchroniseren met de vraag. Er moet een infrastructuur gebouwd worden die het aanbod en de vraag dermate kunnen aansturen dat beide opnieuw en ten allen tijde in balans gehouden worden. Opslag, lange en korte termijn, is daar een cruciaal onderdeel van. Dat moet ook lokaal worden geïmplementeerd, een gigantische markt voor onze industrie.

Maar hoe tot consensus komen? Als zowel de politiek als de lobbyisten de dingen door elkaar blijven gooien, hun eigen agenda’s willen poneren en forceren, zal deze transitie nooit lukken. Technologisch kan veel, maar bedrijven die de kunde en kennis hebben, willen op vandaag zeker niet hun hebben en houden investeren in klimaat en milieu preservatie. Spijtig genoeg zien we bovenop ook dat kennis centra en clusters, uit zelfbehoud, ook de verwachte doorbraak ter ondersteuning van de industrie niet (meer) bieden.

Even met een leeg blad starten zou de discussie veel kunnen helpen, dat samen met de 80-20 regel en het wegwerken van NIMBY belemmeringen. Een taks shift op maat van de concrete behoeftes (de vervuiler betaalt maar dat geld gaat naar de industrie voor investeringen, en niet om bodemloze putten van de politici te vullen) zou ongelooflijk helpen. Een vlieg taks, diesel taks, allemaal OK maar met directe toewijzing voor groene bijdragen vanuit de industrie en bevolking.

Als we niet snel ageren zullen we werkelijk de “warmste week" meemaken, erger nog de “warmte” tout court.