Overslaan en naar de inhoud gaan

Steunmechanismen

Geschreven door AdminPaul op vr, 25/09/2020 - 09:06

We hebben al een aantal keren op dezelfde nagel geslagen maar wanneer we over energie praten, dan is “egalité, fraternité en liberté” in België ver zoek! Niet voor niets hebben we (veel) regeringen en overheidsdiensten. Die hebben de “steunmechanismen” uitgevonden, dat wil zeggen dat bepaalde partijen dingen krijgt toegeschoven die niet voor anderen zijn weggelegd, de verliezers durven soms te praten over concurrentievervalsing, onterechte subsidies. Foei!

Een recent artikel in het Laatste nieuws blokletterde: “Europese Commissie neemt Belgisch steunmechanisme voor energiemarkt in het vizier”. Het nieuwe capaciteitsmechanisme moet in de toekomst de elektriciteitsvoorziening op de Belgische markt verzekeren. Het laat toe om producenten te vergoeden voor het ter beschikking stellen van een bepaalde capaciteit. Voor die capaciteit wordt vooral op gascentrales gerekend”.

De vrije markt

Sinds 2014 is de elektriciteitsmarkt in België geliberaliseerd, dat wil zeggen, productie, levering en verbruik zijn onderdeel van een vrije markt economie maar het transport en distributie apparaat is in handen van de overheid gebleven, een garantie dat alle partijen die gebruik maken van die faciliteiten (zowel aan aanvoer als afname zijde) op een gelijke manier deze faciliteiten kunnen benutten en daar ook op evenredige manier voor betalen (nettarieven). Lijkt niets verkeerd mee, vraag is alleen, is de elektriciteitsmarkt nu echt geliberaliseerd? Op het einde van de rit blijft de overheid verantwoordelijk voor de bevoorradingszekerheid in dit land en daartoe kan ze acties ondernemen, zo bv. het aanleggen en aanspreken van strategische reserves als de producenten en leveranciers er een zootje van hebben gemaakt. Is dat overheidsinmenging? Nee, hier lijkt niets mis mee en als we het nieuwe capaciteitsmechanisme begrijpen als bedoeld voor aanleg extra strategische reserves na sluiting kerncentrales, is dat zelfs te waarderen.

De bedoelde gascentrales zijn echter operationele centrales (invullen van reële productiecapaciteit ter vervanging verloren kerncentrale capaciteit) en dat men daarbij expliciet gascentrales wil, daarmee gaat de overheid hun boekje te buiten. Totaal ook niet coherent met de energietransitie doelstellingen! Voor operationele productie entiteiten, moeten de overheden resoluut voor duurzame energie gaan. Dat ze daar echte “steunmechanismen” voor uitvinden!

Vivaldi

Zonne-energieHet is met Vivaldi duidelijk: klimaat en milieu, onderdeel energievoorziening en bevoorradingszekerheid, is enkel een probleem voor de groene jongens en geen maatschappelijk relevant probleem! Hemeltergend hoe met onze economie, sociaal leven en gezondheid ongeïnteresseerd wordt omgesprongen. Vivaldi zal van SABAM nooit geen auteursrechten meer ontvangen! Maar we wijken af…

Opvallend, zelfs de groenen zweren bij gascentrales! Tegen 2050 (hoe weinig ambitieus) willen ze een 100% duurzame energievoorziening maar in de transitie is gas voor hen een perfecte oplossing. Als, zoals ze aanhalen, de kernafval ons nog 240,000 jaar gaat achtervolgen, zal de generatie van dat ogenblik er wakker van liggen of het 2025 of 2030 was dat de miserie begonnen is?

Waarom willen ze dan per sé gas die via dubieuze (pijpleidingen) en veelal zeer vervuilende wegen (schepen) naar ons toe moet komen, niet altijd van koosjere regimes buiten Europa? Bovendien draaien op vandaag de gascentrales nog enkel als het moet, de operationele kost is gewoon veel te hoog in vergelijking met andere primaire energiebronnen (zoals kernenergie maar en vooral wind en zon).

VEA/VITO hebben jaren terug de zonne-atlas uitgegeven, in 2016 is er daarop een Vlaams zonneplan voorgesteld (Minister Tommelein). Vlaanderen alleen al kon, op zijn bestaande daken, bijna 60 GW aan zonne-vermogen opwekken (= 60 TWh elektriciteit per jaar), de helft residentieel, de helft op professionele daken. Waarom gooit groen zich daar niet op? Te blauw kleurtje?

In tegenstelling tot windmolens, is zonne-energie “a piece of cake”, behalve een netstudie, nagenoeg geen paperassen, panelen kunnen zo op het dak. De laatste 5 jaar is er maar 1 GW zonne-vermogen bijgekomen en dan nog alleen door de verplichte EPB regelgeving bij nieuwbouw en grote renovaties. Zouden “steunmechanismen” daar niet beter van pas komen? Zo kunnen de betere, bestaande, gascentrales in strategische reserves worden geplaatst zonder dat onze politiekers weer geldstromen naar het buitenland moeten opzetten (Wallonië dat is ongehoord, maar Frankrijk lijkt geliefd land voor onze politiekers om geld naartoe te transfereren).

Belgisch alternatief

Het kan anders

Met dank aan Groen! voor dit logo. De uitstap uit de kernenergie is niet de uitdaging (sorry groenen), deze voorziening op korte termijn vervangen door duurzame energiebronnen in België en Europa, dat is de uitdaging. Dat er goed nagedacht moet worden ja, zonne-energie concentreert zich in de zomermaanden en piekt over de middag, ons verbruik is random doorheen de dag. Er komt wat techniek bij kijken om vraag en aanbod jaar in jaar uit met elkaar in balans te houden, maar heren politiekers, die technologieën bestaan, door gebrek aan grote volumes nog niet goedkoop maar dat is altijd zo, eens volumes eraan komen daalt de prijs, de markt moet op gang getrokken worden, daar is steun voor nodig. Batterijen, groene waterstof voor WKK of brandstofcellen... toch allemaal niet onbekend.

Meer nog, onze industrie heeft zijn flexibiliteit getoond tijdens Corona (van Chinese naar Belgische mondmaskers), bedrijven die op basis van hun kennis andere, meer marktgerichte producten gingen aanleveren (plexi panelen bv.). Hoewel duurzame energie componenten op de markt zijn, zijn er geen Belgische producten (omvormers, batterijen, monitoring en stuursystemen…). Onze bedrijven hebben wel de kennis en kunde, maar door gebrek aan markt is er vandaag geen incentive om lokaal te ontwikkelen of te produceren.

De 60 GW zonne-energie zou zeer snel een ganse industrie op gang kunnen trekken, ons commercieel attractief kunnen maken, dat we eens kunnen uitvoeren in plaats van alleen maar in te voeren. Maar ja, “egalité, fraternité en liberté” indachtig, zolang onze politiekers de kracht en samenhorigheid van de dappersten onder alle Galliërs niet willen vatten (Jan met de pet wordt dan de grootste Belgische elektriciteitsproducent!), het verdeel en heers principe blijven aanhouden, zal groen het met een paar gascentrales moeten stellen.

En dan maar promoten dat er meer (buitenlandse) warmtepompen moeten komen, meer (buitenlandse) elektrische wagens, om er zeker van te zijn dat hun, steunmechanisme werkt, dat de toegezegde gascentrales draaien. Het is al bij al toch een mooi en ontroerend verhaal.